Antioksidanlar Ve Koroner Arter Hastalığı

Antioksidanlar Ve Koroner Arter Hastalığı

Koroner Arter Hastalığı, kalpten çıkan ana damar olan aort damarın dan ayrılan ve kalp dokusunun kanlanmasını sağlayan koroner damarların endotelinin duvarında oluşan plaklardan dolayı meydana gelen hastalıktır. Halk arasında “kötü kolesterol” olarak bilinen LDL-kolesterolün vücuttaki oksidatif stresler sonucunda değişikliğe uğraması ve okside-LDL’nin oluşumu ve bu değişikliğe uğramış LDL’nin koroner damarlardaki makrofajlar tarafından endositozu (alınımı) sonucunda oluşan köpük hücreleri atherosklerotik plak oluşumuna katılırlar ve de koroner arter hastalıklarının oluşumuna neden olurlar. Eğer LDL’nin oksidatif modifikasyonu aterogenezde belirgin bir rol oynuyorsa onun antioksidan mekanizmalarla inhibe edilmesi bu hastalığın progresyonunu yavaşlatacaktır.Buda bize antioksidan özelliği olan besinlerin tüketiminin önemini vurgulamaktadır.

Vitamin E, karotenoidler, flavonoidler gibi besinsel antioksidanlar, LDL oksidasyonunu inhibe ederler. Tüm bu anlatılanların ışığında besinsel antioksidanlar içeren besinler ve günlük alım miktarları Vitamin E: Günlük yiyeceklerle vitamin E alımı (500-1000 IÜ/gün) koroner kalp hastalığı gelişmesi ile ters orantılıdır. (Günlük gereksinim yetişkin erkeklerde 10mg, kadınlarda 8mg’dır.) En zengin kaynakları; yeşil yapraklı bitkiler, yağlı tohumlar ve bunlardan elde edilen yağlar, sert kabuklu meyveler (fındık, ceviz v.b.) , tahıl taneleri ve kuru baklagillerdir.

Vit - E’nin günlük gereksinimini karşılamak için 5 adet fındık, 1 porsiyon yeşil sebze,1 porsiyon kuru baklagil, 5 g bitkisel sıvı yağ almak yeterlidir. Karotenoidler ikiye ayrılır;

Beta karotenler:

  1. İnsan serumunda en fazla bulunan karotenoidlerdir.
  2. Beta karotenler , LDL oksidasyonunu belirli bir seviyeye kadar inhibe edebilir.
  3. A vitamininin yapı taşıdır. Vücutta A vitamini haline dönüştürülür. Ispanak, lahana gibi yeşil yapraklı sebzeler, kavun, şeftali, kayısı gibi meyveler ve havuç en önemli kaynaklarıdır.
  4. Günlük gereksinimi 1.3-2.9 mg’dır. ·

Likopen:

  1. Domateslerden izole edilen bir karotenoiddir. Likopeni yüksek meyve ve sebzeler arasında karpuz, pembe greyfurt, pembe guava, ve kuşburnu da bulunur.
  2. LDL’nin oksidatif modifikasyonuna karşı koruyucu etkileri olduğu gösterilmiştir.
  3. Likopenin etkisi beta karotenden daha güçlüdür ve yüksek miktarda vitamin E içeren LDL’ye karşı daha selektiftir.
  4. Likopenin sık kullanımının kalp damar hastalığı, kanser (özellikle prostat kanseri), diyabet, osteoporoz ve hatta erkeklerde kısırlık riskini azalttığı yönünde bulgular vardır.(10)
    Likopen özofagus, kolorektal ve ağız kanseri riskinde azalmayla ilgili olabilir.(1)

Laboratuvar ortamındaki çalışamalarda karotenoidler Vitamin E ile birlikte kullanıldıklarında, tek başlarına kullanıldıkları duruma göre ek antioksidan etki gösterdikleri saptanmıştır.

Flavonoidler:

  1. Diyetle alınan flavonoidler, atorogenez sırasında ortaya çıkan yüksek oksidatif stresi azaltan en güçlü antioksidanlardır.
  2. LDL oksidasyonuna karşı flavonoidler arasında en güçlü antioksidan: -Kırmızı şarap flavonoidleridir. Diğer kaynakları; Meyan kökü, Zeytinyağ, Gingerdir .
  3. Ayrıca elma,çilek, üzüm gibi meyveler, çikolata ve özellikle çay, belli oranlarda flavonoid ihtiva eder.(2)

 

 

Diyet

 

Dyt. E. Funda Tuzgöl
Hakkında
Tavsiye Edenler
Tavsiye Edin